Irańskie kino ma wielu mistrzów, ale przecież od czegoś trzeba zacząć. Z okazji uhonorowania Jafara Panahiego Złotą Palmą na zeszłorocznym festiwalu w Cannes, we współpracy z Kinoteką, zapraszamy do wspólnej podróży przez filmową Persję. Na przegląd Opowieści Dywanowe składają się cztery dzieła czterech wybitnych autorów – Szachy na wietrze Mohammada Rezy Aslaniego, Zbliżenie Abbasa Kiarostamiego, Dywan Mohsena Makhmalbafa i Klient Asghara Farhadiego.
Opowieści Dywanowe mają za zadanie przedstawić irańskie kino jako właśnie swoisty arras – jedną, wielką konstelację fabuł, moralnych dylematów i formalnych zagrań. Przegląd sięga czasów sprzed rewolucji islamskiej z 1979 roku, a jednym z jego największych wydarzeń jest polska premiera długo uznawanych za zaginione Szachów na wietrze. To fascynujące połączenie Sukcesji i Barry’ego Lyndona, osadzona w jednej lokacji, wyłożonej wzorzystymi dywanami starej willi, rodzinna walka o honor, wpływy i spadek.
Dwa filmy z lat 90. wchodzące w skład retrospektywy proponują zaś szersze spojrzenie na nieco zapomnianego w Polsce wybitnego reżysera Mohsena Makhmalbafa. Zbliżenie Abbasa Kiarostamiego przedstawia historię procesu mężczyzny, ubogiego kinofila, który postanowił podszyć się pod słynnego twórcę. Dywan autorstwa Makhmalbafa to z kolei poetycka opowieść o dywanie, który ożywa – jeden z jego najbardziej docenionych filmów.
Program Opowieści Dywanowych dopełnia również film współczesny, nakręcony przez czołowego moralistę dzisiejszego kina Iranu. To nagrodzony Oscarem Klient Asghara Farhadiego, intensywny thriller psychologiczny o młodym małżeństwie zmuszonym do walki z przeszłością.
W obliczu obecnych wydarzeń zapraszamy do spojrzenia na perskie kino ze specyficznej perspektywy. Aslani, Kiarostami, Makhmalbaf i Farhadi – jak na mistrzów przystało – od dekad sytuację w kraju analizowali i krytykowali, pokazując jej złożoność i chcąc dawać do myślenia.
Zapraszamy do obcowania z pięknem irańskiego kina!
Iranian Equation to instalacja performatywna będąca odpowiedzią na wydarzenia trwające w Iranie od początku stycznia, kiedy ogólnokrajowe protesty przeciwko reżimowi spotkały się z ekstremalną przemocą. Szacuje się, że tylko w nocy z 8 na 9 stycznia zginęło od 30 000 do 40 000 osób. Rzeczywista liczba pozostaje nieznana, ponieważ władze wciąż wywierają presję na rodziny, by zgłaszały te zgony jako wypadki lub przyczyny naturalne.
Od tego czasu przemoc nie ustała. Dziś niewinni cywile nadal tracą życie w wojnie, której nie wybrali.
Praca ta kwestionuje sprowadzanie ludzkiego życia do statystyk. Liczby można zliczać, powtarzać, a w końcu zapominać. Każda z nich oznacza jednak człowieka – kogoś z imieniem, twarzą, historią i przyszłością, która została mu odebrana.
Iranian Equation próbuje przełamać tę abstrakcję. Pyta: jak mierzyć stratę, gdy jej skala staje się niewyobrażalna? I co dzieje się, gdy tysiące indywidualnych istnień zostaje skondensowanych do jednej liczby?
Poprzez performans i instalację projekt sprzeciwia się logice liczb, przywracając obecność tym, którzy zostali wymazani. Jest aktem pamięci, ale też oporu – wobec milczenia, wobec zniekształceń i wobec normalizacji masowej śmierci.
Publiczność zaproszona jest do udziału w procesie dokumentowania każdej jednostki, współtworząc zbiorowy akt świadectwa i pamięci. W ten sposób praca przechodzi od biernej obserwacji do współodpowiedzialności.
To nie jest równanie, które można rozwiązać.
Leila Moosavi to irańska artystka i doktorantka sztuk pięknych mieszkająca we Wrocławiu. W swojej praktyce koncentruje się na mechanizmach manipulacji, propagandy i zachowań zbiorowych, wykorzystując instalację oraz media interdyscyplinarne do badania tego, w jaki sposób władza kształtuje percepcję. Jej obecne badania dotyczą tego, jak sztuka może funkcjonować jako narzędzie ujawniania i symulowania technik indoktrynacji, ze szczególnym uwzględnieniem kontekstów politycznych i społecznych.