gatunek: dramat, psychologiczny

Proces Orsona Wellesa – ta z pewnością osobista adaptacja prozy Franza Kafki zasługuje na odpowiednie potraktowanie i przyjrzenie się od strony literackiej. Wspólnie z Domem Literatury zapraszamy na specjalny pokaz, gdzie po seansie na te tematy spojrzą z dwóch różnych perspektyw dr hab. Adam Lipszyc, prof. IFiS PAN – filozof zajmujący się psychoanalizą, literaturą i filmem – oraz dr hab. Jan Sowa, teoretyk i badacz społeczny.

Nikt nie jest bez winy.

Józef K. (w tej roli znany z Psychozy Anthony Perkins) to przeciętny, niewyróżniający się niczym urzędnik. Jego uporządkowane życie zaczyna się rozpadać, gdy pewnego ranka zastaje w swoim pokoju tajemniczych nieznajomych. Mężczyźni oświadczają, że został aresztowany. Tak rozpoczyna się duszny, surrealistyczny proces, w którym bohater nie poznaje nawet natury stawianych mu zarzutów…

W momencie premiery zrealizowany przez Orsona Wellesa Proces podzielił publiczność i krytyków. Jedni zarzucali reżyserowi zbyt śmiałe odejście od literackiego pierwowzoru, inni właśnie w tym upatrywali największy atut tej hipnotyzującej wizji. Sam Welles podkreślał w wywiadach: „To nie tyle adaptacja, ile film inspirowany książką, w której moim współpracownikiem i partnerem jest Franz Kafka”.

Obok Perkinsa na ekranie błyszczą ikony światowego kina: Jeanne Moreau, Romy Schneider oraz sam Orson Welles w roli demonicznego i wszechwładnego adwokata.

dr hab. Adam Lipszyc:

prof. IFiS PAN – pracuje w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN, uczy w Graduate School for Social Research i na Uniwersytecie Muri im. Franza Kafki. W IFiS PAN kieruje Ośrodkiem Myśli Psychoanalitycznej. Redaktor naczelny czasopisma „wunderBlock. Psychoanaliza i Filozofia”. Zajmuje się filozoficznymi konsekwencjami psychoanalizy, literatury i filmu. Ostatnio opublikował książkę „Papierowy nos literatury. Pisanie i psychoanaliza” (Kraków, 2024). Laureat nagrody „Literatury na Świecie” im. Andrzeja Siemka, nagrody Allianz Kulturstiftung i Nagrody Literackiej Gdynia. Od 2019 członek kapituły NLG.

dr hab. Jan Sowa:

to dialektyczno-materialistyczny teoretyk i badacz społeczny. Doktor socjologii, habilitował się z kulturoznawstwa. Prowadził badania i wykładał na uczelniach w Polsce i za granicą (ostatnio m.in. na Uniwersytecie São Paulo w Brazylii oraz na Akademie der Künste der Welt w Kolonii). Był współtwórcą wydawnictwa Ha!art oraz Spółdzielni Goldex Poldex. Pracował też jako dziennikarz w Polskim Radiu i kurator w galerii Bunkier Sztuki w Krakowie. Jego książka „Fantomowe ciało króla” była jedną z najbardziej dyskutowanych polskich książek akademickich ostatnich lat.