Jeden język, wiele kultur i bardzo różne filmowe spojrzenia. Maré – Festiwal Kina Krajów Portugalskojęzycznych – już po raz kolejny przybliża kino powstające w różnych częściach świata połączonych językiem portugalskim. Tym razem naszymi przewodniczkami będą kobiety, które biorą sprawy w swoje ręce, pokazują swoją wewnętrzną siłę oraz sprawczość, pomimo wielu przeciwności losu.
Festiwal otworzymy rozgrywającym się w Algarve portugalskim dramatem Świst wiatru pomiędzy żurawiami (reż. Jeanne Waltz, 2023). Film przedstawia historię Mileny Leandro, 34-letniej kobiety cierpiącej na lekką niepełnosprawność intelektualną, która wbrew swojej rodzinie postanawia udzielić schronienia grupie imigrantów z Wysp Zielonego Przylądka w starej, odziedziczonej po babci fabryce. W głównej roli znakomita Rita Cabaço, wyróżniona w 2025 roku portugalską nagrodą filmową Sophia dla Najlepszej Aktorki. Świst wiatru pomiędzy żurawiami to adaptacja książki o tym samym tytule autorstwa Lidii Jorge, nagrodzonej w roku 2025 prestiżową portugalską nagrodą za szczególny wkład w kulturę kraju, Prémio Pessoa.
Adaptacją dzieła literackiego jest także krótki metraż „Przemebluję kuchnię” (2022), wyreżyserowany przez samego autora opowiadania, publikującego pod pseudonimem Ondjaki (w Polsce została wydana jego powieść Babcia 19 i sowiecki sekret, Karakter, 2013). Opowiada historię wdowy straumatyzowanej przez wojnę domową w Angoli, dla której kuchnia jest miejscem budzącym skrajne emocje, ale która finalnie daje jej poczucie sprawczości i niezależności. Dilm zaprezentujemy w zestawie krótkich metraży razem z tytułem Powiew zza progu.
Festiwal zamkniemy tytułem Nocni Pasażerowie. Przypomina filmy Scorsese i Coppoli — tak piszą o nim krytycy. Reżyser, Pedro Cabeleira jest nadzieją portugalskiego kina gatunkowego. Nocni Pasażerowie to utrzymany w konwencji neo-noir dramat kryminalny. Laura przyjeżdża do Entroncamento, by uciec od burzliwej przeszłości i zacząć od nowa. Rozdarta między uczciwą pracą a drobną przestępczością, spotyka rozczarowanych młodych ludzi, niewiele różniących się od niej samej; każdy z nich marzy o lepszym życiu. W świecie, gdzie granice między dobrem a złem zacierają się coraz bardziej, Laura musi zdecydować, kim naprawdę chce się stać — i ile jest gotowa poświęcić, by zmienić swój los.
To trzy wieczory i okazja, żeby zajrzeć do kinematografii, które zdecydowanie zbyt rzadko goszczą na polskich ekranach.