Dramat psychologiczny autorstwa Krzysztofa Zanussiego ukazuje konflikt pokoleń, płci i stylów życia członków rodziny – potomków dawnych fabrykantów. Jak przekonuje stary ojciec, to historia umożliwiła jego synowi porzucenie rodziny, ale przecież kontynuuje przemysłowe tradycje w państwowym biurze konstrukcyjnym. Bohaterowie poddali się nastrojowi dekadencji, tak jak ich siedziba rozpadowi materii. Zakończenie wskazuje na to, że niezależnie od siły woli dziedziczymy rodzinne tradycje z całym ich dobrodziejstwem i przekleństwem. Film triumfował w czasie Lubuskiego Lata Filmowego w Łagowie w 1972 r.: Krzysztof Zanussi otrzymał nagrodę za scenariusz, Witold Sobociński za zdjęcia, Tadeusz Wybult za scenografię, Maja Komorowska za najlepszą rolę kobiecą, a Halina Mikołajska za drugoplanową rolę kobiecą. Ponadto film uhonorowano na międzynarodowych festiwalach za granicą: II Nagroda w Kolombo (Sri Lanka), Srebrny Hugo w Chicago, Nagroda Miasta i św. Grzegorza w Valladolid (Hiszpania).
Wit Braun (Daniel Olbrychski), młody inżynier wezwany telegramem przyjeżdża po kilku latach nieobecności do rodzinnego domu z kolegą ze studiów. Okazuje się, że wiadomość o chorobie ojca była jedynie pretekstem, aby go sprowadzić. Stary ojciec alkoholik (Jan Kreczmar), spracowana ciotka i neurotyczna siostra oczekują, że Wit przejmie rodzinny warsztat i zaopiekuje bezradnymi krewnymi. Duma nie pozwala im przyznać, w jak wielkiej są potrzebie. Jego z kolei odstręcza ich szaleństwo i mrok rodzinnego domu. Za płotem stoją już nowoczesne bloki.
Krzysztof Zanussi urodził się w 1939 r. w Warszawie. Studiował fizykę i filozofię na Uniwersytecie Warszawskim oraz reżyserię w szkole filmowej w Łodzi. Karierę reżyserską rozpoczął w 1966 r. Od tego momentu pracował dla kina, telewizji oraz teatru. W jego filmografii znajduje się wiele uznanych dzieł, m.in.: Struktura kryształu, Iluminacja, Barwy ochronne, Kontrakt, Paradygmat, Rok spokojnego słońca czy Cwał.
Wybrana filmografia:
1969 Struktura kryształtu/ The Structure of Crystal
1972 Iluminacja/ Illumination
1976 Barwy ochronne/ Camouflage
1978 Spirala/ Spiral
1985 Paradygmat, czyli potęga zła/ Paradigma
1984 Rok spokojnego słońca/ The Year of the Quiet Sun
1992 Dotknięcie ręki/ The Silent Touch
1995 Cwał/ In Full Gallop
2000 Życie jako śmiertelna choroba przenoszona drogą płciową/ Life As the Fatal Sexually Transmitted Disease
2007 Czarne słońce/ Il sole nero/ Black Sun